Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda yapılan oylamayla, suça karışan veya risk altındaki çocuklara yönelik radikal değişiklikler içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı.
Yeni kanunla birlikte ceza sorumluluk yaş sınırlarından, cezaevi infaz sistemine; ebeveynlerin silah muhafaza sorumluluğundan, amaç dışı bıçak taşınması ve internet satışlarına kadar pek çok alanda önemli düzenlemeler hayata geçirildi. Ayrıca yasalarımızda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi kaldırılarak yerine “adli süreçteki çocuk” tanımı getirildi.
İşte yasalaşan tarihi paketin öne çıkan tüm detayları:
Silahını Çocuğun İhlaline Açık Bırakan Ebeveyne Hapis Cezası
-
Ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek çocuğun ele geçirmesine neden olan kişilere, eylem daha ağır bir suç oluşturmuyorsa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.
12-18 Yaş Grubunda Ceza İndirimleri ve Yaş İndirimi İstisnaları
-
12-15 Yaş Grubu: Algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara ceza verilmeyecek, güvenlik tedbiri uygulanacak. Algılama yeteneği olanlar için ağırlaştırılmış müebbet yerine 13-18 yıl, müebbet yerine 10-12 yıl hapis cezası verilecek; her bir fiil için ceza 9 yılı geçemeyecek.
-
15-18 Yaş Grubu: Ağırlaştırılmış müebbet yerine 19-27 yıl, müebbet yerine 15-18 yıl hapis verilecek.
-
Ağır Suçlarda Yaş İndirimi Uygulanmayabilecek: Kasten öldürme, komaya sokma, organ/duyu kaybına yol açma, gebe kadının çocuğunu düşürmesine sebep olma gibi ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki adli süreçteki çocuklar için mahkemelerce yaş indirimi uygulanmayabilecek.
-
Hakime, 12-15 yaş grubundaki çocuklara bir üst grubun (15-18 yaş) ceza rejimini uygulayabilme yetkisi tanındı.
Bıçak ve Kesici Aletlerin İnternetten Satışına ve Taşınmasına Ağır Ceza
-
18 yaşından küçük çocuklara her türlü bıçak, kesici, delici alet satılması, satılmasına aracılık edilmesi veya çocuklarca taşınması tamamen yasaklandı.
-
Bu yasak internet ve mesafeli satışları da kapsayacak.
-
Kurallara uymayanlara 5 bin TL, aletlerin vahim nitelikte olması halinde 10 bin TL idari para cezası verilecek.
-
Söz konusu kısıtlama 1 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. (Mesleki ve sanatsal eğitimde kullanılan aletler muaf tutulacak).
Aile Hukukundan Kaynaklanan Cezalar ve Tazyik Hapsi Arttı
-
Çocuğunun bakımını ve eğitimini ihmal eden ebeveynlere verilen ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezasına yükseltildi.
-
Gebe eşini çaresiz durumda terk eden kişiye 6 aydan 2 yıla kadar hapis verilecek.
-
Mahkemenin verdiği koruyucu ve destekleyici tedbirlere uymayan anne, baba veya vasilere 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanacak.
“Yönlendirme Tedbirleri” İhdas Edildi
Ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için toplumla uyumu sağlamak adıyla 5 yeni tedbir getirildi:
-
Sosyal ve Toplumsal Hizmetler Tedbiri: Kamu kurumlarında 20 ila 300 saat arası görev alma.
-
Dijital Risklerden Korunma Tedbiri: BTK ve Siber Güvenlik Başkanlığı takibiyle dijital cihazların 3 ay-2 yıl arası denetime açılması, riskli platformlara erişimin engellenmesi.
-
Kitap ve Kütüphane Tedbiri: Kütüphanelerde 20-300 saat arası görev alma veya belirlenen eserleri okuma.
-
Çevreye Saygı ve Çevre Temizliği Tedbiri: Park, bahçe ve fidan dikim alanlarında 20-300 saat çevre temizliği ve ağaçlandırmaya katılma.
-
Bağımlılık Tedbiri: Tütün, alkol, uyuşturucu, kumar ve davranışsal bağımlılık rehabilitasyon programlarını tamamlama.
Cezaevi İnfaz Mantığı Değişiyor
-
Çocuk hükümlüler cezalarına doğrudan eğitimevinde değil, önce Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında başlayacak. İyi halli olduğu 3 ayda bir toplanan uzman heyetçe tespit edilenler eğitimevlerine sevk edilecek.
-
Kasıtlı suçlardan 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan 5 yıl veya daha az ceza alan çocuklar ise doğrudan eğitimevine alınacak.
-
Ağır suçlar hariç olmak üzere, koşullu salıverilme hesaplamasında çocuğun 15 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak kabul edilecek.