Kış aylarının bitip, yaz mevsiminin gelişini müjdeleyen Hıdırellez Bayramı, Orta Asya, Ortadoğu, Anadolu ve Balkanlar gibi bölgelerde çeşitli şekillerde kutlanmaktadır.
Bugüne ayrıca Hızır Günü de denir. Hıdırellez ya da Hıdrellez, Orta Asya, Ortadoğu, Anadolu ve Balkanlar’da kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir.
Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, dünyada darda kalanların yardımcısı olduğu düşünülen Hz. Hızır (a.s) ile denizlerin hakimi olduğuna inanılan Hz. İlyas’ın (a.s) yeryüzünde buluştukları gün olduğu düşünülerek kutlanır.
Hıdırellez’in en yaygın töreni ateş yakıp üzerinden atlamaktır. Hıdırellez günü ateş üzerinden atlamanın nazardan ve hastalıktan koruduğuna inanılır. Bu tören adeta Hıdırellez’le özdeşleşmiştir.
Hıdırellez’de yapılan ilk törenlerden biri akşam ezanı vakti gül ağacına dilek dilemektir. Gül dallarına para asılır ya da cüzdan bırakılır. 6 Mayıs günü de asılan paralar ve dilekler toplanır. Para cüzdana konulur ve yıl boyunca o para harcanmaz çünkü Hıdırellez parası kişiye o yıl boyunca darlık ve parasızlık yüzü göstermez.
Bazı insanlar Hıdırellez’de sabah gün doğarken kırlara, bağlara, bahçelere çıkıp buralarda Hızır’ın ayak izlerine basarak bolluğa ulaşmayı düşler. Hıdırellez akşamında yapacağınız şeylerden birisi de evdeki her kişi için yedi fasulye ya da yedi nohut ekmektir.
Bu ritüelin sebebi gelebilecek kötülüklerin ekilen fasulye ve nohuta gelmesinin dilenmesidir. Hıdrellez gecesi Hızır’ın uğradığı yerlere ve dokunduğu şeylere feyiz ve bereket vereceği inancıyla yapılan uygulamalardan biri de yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağızları açık bırakılmasıdır.
Hıdırellez’de yapılmaması gereken batıl bazı inançlar vardır. Bunlar; 5 Mayıs akşamı evlenme çağına gelmiş kızlara bulaşık yıkattırılmaması, Hıdırellez günü, hiçbir yeşil dalından koparılmaması, Hıdırıllez günü çamaşır yıkanmaması, ev temizlenme ve iş yapılmamasıdır.
Çünkü o günün bayram gibi olması ve çalışılmaması gerektiğine inanılır. Aynı zamanda ve kesici hiçbir alete dokunulmaması gerektiğine yönelik inanışlar da mevcuttur.
