İnsanoğlunun kültürel ve sosyal değişimleri, varoluşundan itibaren gelişmeye açık, teknolojik gelişmeler her geçtiğimiz Dünya’da hızla ilerleme kaydediyor. Alet, edevat ve teknik gelişmelerin dünyada çok eskilere dayanan tarihi mevcuttur. İnsanoğlu her dönemde yaşam şartları kolaylaştıran, alet, edevat ve teknik icatları yerine getirmiş, üretmiş ve günümüz teknolojisiyle daha da hızlandırmıştır. 1980’den itibaren bilgi teknolojileri devreye girerek, veri depolama, veri tabanları, veri alma, veri iletimi ve veri işleme süreçleriyle beraber dijitalleşme süreci hız kazanmıştır. Teknolojik gelişmeler insanoğlunun kültürel ve sosyal yaşam biçimlerini de etki altına almış, değişimlere yol açmıştır.
Bilgisayar ve Yapay zekanı fikir babası, 20 yy. en önemli matematikçilerinden Alan Mathison Turing’dir. 2. Dünya savaşında kod kırıcı olarak çalışmıştır. Yapay zeka fikrini temelini makineler düşünebilir mi? teziyle ortaya atmıştır. 1950 yılında makale yayınlayan tring ‘makinelerin işleyişi ve zeka’ adlı çalışmasından çok defa alıntı yapılmıştır.
Günümüzde yapay zeka sistemleri hayatımızın her alanında mevcut hale gelmiş, ilerleyen yıllarda etkisini daha da artıracağı bekleniyor. Yapay Zeka başlıca görüntü işleme, ses işleme, veri işleme, sağlık verilerinin analizi, insansız YZ destekli sürüş sistemleri, siber güvenlik, tarım ve hayvancılıkta akıllı uygulamalar, büyük veri analitiği, sigortacılık ve finans alanlarında kullanılmaktadır.
Yaşadığımız yüzyılda yüz tanımlama, siber güvenlik, insansız hava aracı (iha), insansız onotom araçları ve robotlarda vb sistemlerde kullanılmaktadır. 2030’lu ve 2040 yıllarına geldiğimizde büyük ihtimal insanoğlu yapay zekaya daha odaklı bir yaşantı haline girecek. Yaşam koşulları her geçen gün değişen insanoğlunun, teknoloji ile beraber sosyal şartları ve kültürel yapılarında zamanla değişime uğramaya devam edecek ve yapay zekanın 2030’lu yıllarında hayatımıza tam nüfuz etmesini tahmin ediyorum. Yapay zeka sistemleri son yıllarda hayatımızın belirli yerlerine nüfuz etmiş olup, örneğin; navigasyon sistemleri ve sanal asistanlar vb. olarak kullanılmaktadır.
Tahmini yapay zeka ile değişime uğrayacak yaşam şartları
2030 ve 2040 yıllarında yapay zeka sistemleriyle beraber sosyal yaşam tarzımız çok büyük değişime uğrayacak ve bu değişimin neticeleri olarak kültürel yapımız etkilenecektir. Şimdi bu etkiler üzerinden bahsedecek olursak, robotik sistemlerin (robotların) dünya genelinde kullanımı çoğalacağı, bir çok hizmet sektöründe sosyal yaşamı etkisi altına alacağı, 2030’lu ve 2040’lı yıllarına geldiğimizde robotlarla ilgili yaygınlaşmanın olacağı ve dünya tekelinde büyük bir piyasanın oluşacağı gözükmektedir. Robotların kullanımının hizmet sektöründe; restoran, kafe, market, otel konaklama, ulaşım vb. yerlerde kullanımının büyük oranda artma ihtimali söz konusu olup, kamu hizmetlerinde ve üretim sektöründe kullanılacaktır.
Yapay zeka sistemleri hizmet sektörünü nasıl etkiler
Hizmet sektörü bahsettiğimiz gibi restoran, kafe, market, otel konaklama, ulaşım vb. yerlerle çeşitlendirebiliriz. Bu çeşitli hizmet alanlarında robotik sistemlerin (robotların) kullanılmasıyla çalışma hayatı da direk etkilenecek olup, sosyal yaşam alanlarında etkisi altına alacaktır. Örneğin bir kafede veya restoranda yiyecek, içecek servisinin robotik sistemlerle yapılması, ulaşım alanında onotom araç sistemleriyle beraber insansız otobüs seferlerinin yapılması, şahsi kullandığımız arabalarda onotom araç sistemlerini yaygınlaşması, gemi ve raylı sistemlerde onotom sistemin yaygınlaşması, otel ve konakla hizmetlerinde çeşitli alanlarda kullanılma ihtimali yüksek olup, sosyal hayatımızı çevreleyecek ve kültürel olarak insanları etkileyecektir.
Yapay zeka sistemleri ve yeni istihdam alanları
Yapay zeka sistemleri özellikle hizmet ve üretim sektörlerinde, bazı çalışma alanlarınında insanların yerini alır mı ? Tam aksine yapay zeka sistemleri ilerleyen yıllarda hizmet ve üretim sektörlerinde insanların yerlerini alsa da, teknolojinin kontrolü yine insanlarda olacak ve yeni teknolojik gelişmeler, yeni istihdam alanları oluşturacaktır. Yeni istihdam alanları çalışanlar, farklı mesleki kazanımlar elde edecek ve insanoğlu için yeni ufuklar açacaktır.
Robotik Teknoloji (İnsansı Robotlar)
Robotik teknoloji bir çok mühendislik alanının ortak çalışma alanı olup, günümüz teknolojisinin en önemli unsurlarından biri halindedir. İnsansı robotların 2030 ve 2040’lı yıllarında geldiğimizde çalışma ve sosyal hayatımızın her alanına nüfuz edeceği bir gerçektir.
Örneğin Japonya’da bazı otellerde müşterileri insansı robotlar karşılamaktadır.
Robear isimli robot yine Japonya’da nüfusun yaşlanmasından dolayı bakıcı olarak tasarlanıştır.
Ocean One isimli insansı robot, denizaltında dalgıçların ulaşamadığı yerlere ulaşmak ve mercan refislerini ve diğer deniz altı canlılarını keşfetmek için üretildi.
Dünya’da bu örnekleri çoğaltabilir ve insansı robotların ilerleyen dönemlerde Dünya’da büyük bir piyasasının oluşacağı, sosyal ve kültürel anlamda insanları etkisi altına alacağı, 2030’lu ve 2040’lı yıllarına geldiğimizde insansı robotları daha sık hayatımızda göreceğimiz kesindir.
