Türk savaş tarihinin en hüzünlü ve sarsıcı olaylarından biri olan Sarıkamış Harekâtı, yıl dönümünde rahmetle anılıyor. 15-22 Aralık 1914 tarihleri arasında Kars’ı Rus işgalinden kurtarmak için yola çıkan on binlerce vatan evladı, Allahuekber Dağları’nda dondurucu soğuğa karşı amansız bir mücadele verdi.
Mehmetçik Dondurucu Soğuğa Karşı Direndi
Osmanlı Ordusu, Rus birliklerini geri püskürtmek amacıyla harekatı başlattı. Ancak yetersiz kıyafetler ve şiddetli kar fırtınası, askeri planların önüne geçti. Kurmay Subay Şerif Bey, “Sarıkamış” isimli eserinde o anları tüyler ürpertici detaylarla aktarıyor. Şerif Bey, bir yığın karı kucaklayıp titreyerek kemiren ve aklını yitiren askerlerin dramını bizzat kaleme aldı. Nitekim Türk ordusu, sadece bir gün içerisinde on binin üzerinde evladını karın altına bırakmak zorunda kaldı.
Rus Komutanın İtirafları: “Allah’larına Teslim Olmuşlardı”
Türk askerinin teslim olmayan vakur duruşu, düşman günlüklerine dahi yansıdı. Rus Kurmay Başkan Vekili Dük Aleksandroviç Pietroviç, anılarında gördüğü manzara karşısında büyük bir şaşkınlık yaşadığını ifade ediyor. Pietroviç, ellerinde mavzerleriyle nişan almış ancak tetiği çekemeden kaskatı kesilmiş dokuz kahramanı anlatıyor. Ayrıca sağ başta dimdik ayakta duran Binbaşı Nihat’ın mağrur duruşu, Rus komutanı derinden etkiledi. Pietroviç, hatıratında bu birliği asla teslim alamadığını, onların bizden çok önce Allah’a teslim olduklarını vurguluyor.
Bilanço Çok Ağır: 78 Bin Şehit
Kahraman Mehmetçik, 37 bin şehit verme pahasına Allahuekber Dağları’nı aştı ve Sarıkamış’ı kuşattı. Fakat dondurucu soğuk ve açlık, hedefe ulaşmayı imkansız kıldı. Harekat, 5 Ocak 1915 tarihinde resmen sona erdi. Bu süreçte Osmanlı Ordusu, 60 bini donarak olmak üzere tam 78 bin şehit verdi. Öte yandan karşı cephede yer alan Rus birlikleri de 32 bin askerini bu karlı dağlarda kaybetti.
